- CO TO JEST MYDŁO?
- SYNDET CO TO TAKIEGO?
- MYDELNICZKA MA ZNACZENIE!
- CENA, czyli czy dobre mydło jest drogie…?
- MYDŁO W PŁYNIE – SŁÓW KILKA
- KOSMETYCZNE PODRÓŻE
- SŁOWNICZEK
Najprostszy a zarazem najbardziej podstawowy produkt w naszej łazience. Mydło – bo o nim będę dzisiaj pisać – myje, oczyszcza i pielęgnuje nasze ciało. Z uwagi na to, że używamy go codziennie a właściwie kilka razy w ciągu dnia warto zwrócić szczególną uwagę na to, jakiego mydła używamy. Mydło tak samo jak inne produkty do pielęgnacji powinno być starannie dobrane. Jego rola jest bagatelizowana a większość osób nie poświęca szczególnej uwagi przy wyborze mydła a to według mojej wiedzy i doświadczenia duży błąd. Postaram się wyjaśnić, dlaczego warto to zmienić.
CO TO JEST MYDŁO?
Podstawowymi składnikami do produkcji mydła są tłuszcze (aktualnie głównie roślinne), wodorotlenek sodu lub potasu. Do produkcji potrzebujemy bazę myjącą a samo mydło powstaje w procesie chemicznym zwanym zmydlaniem (saponifikacją), który polega na reakcji chemicznej tłuszczów z mocną zasadą (ługiem), najczęściej wodorotlenkiem sodu (do mydła w kostce) lub potasu (do płynnego). Reakcja ta tworzy sole kwasów tłuszczowych (mydło) i glicerynę. Proces może odbywać się albo metodą na gorąco (gotowanie) lub na zimno (bez gotowania). Metoda na ciepło znacznie przyśpiesza cały proces i dlatego stosowana jest głównie w produkcji na większą skalę. Metoda na zimno jest dłuższa, ale pozwala podobno zachować więcej cennych składników. Myjący efekt mydeł wynika z ich własności amifilowych**. Tak w uproszczeniu produkuje się mydło.
SYNDET CO TO TAKIEGO?
W czasie wojny, gdy dostęp do surowców naturalnych (jak oleje) był ograniczony narodził się syndet. To nic innego jak syntetyczny detergent, który nie zawiera mydła. Mydło bez mydła, bo tak mówi się na syndet ogólnie mówiąc jest tworzony w wyniku zmieszania gotowych składników a nie jak mydło, które powstaje w wyniku reakcji chemicznej. Nie są one całkowicie obojętne. Używane w nadmiarze mogą osłabić barierę naskórka, a nawet wywołać reakcje uczuleniowe lub podrażnienie. Niektóre z nich w zależności od zastosowanego składnika mogą podrażniać oczy (zwłaszcza zawierające laurylosiarczan sodu***). Zalecane są też jako mydła hipoalergiczne sprzedawane w aptekach i polecane alergikom. Nie wiem, czy wiecie, ale w sieciach handlowych sprzedawane „mydła” to głównie syndet, czyli syntetyczne kostki myjące (ang.beauty bar) a nie prawdziwe mydło jak uważa wiele osób. Dlaczego więc zaleca się i promuje syndet jako korzystniejszy dla nas do higieny i hipoalergiczny?. O tym w kolejnym wpisie.
Jednym z długiej listy mydeł nadającym się doskonale do codziennej pielęgnacji jest mydło Aleppo, wytwarzane na bazie oliwy z dodatkiem oleju laurowego o różnym stężeniu. Nazwę swoją zawdzięcza miejscu, z którego pochodzi jego pierwotna receptura i tradycja wytwarzania. Oliwę podgrzewa się z wodą morską a następnie dolewa się olej laurowy. Po schłodzeniu masa wylewana jest na pergamin a po zastygnięciu jest ręcznie krojona w kostki. Kostki mydlane ustawia się w charakterystyczne stosy i pozostawia do dojrzewania. Proces ten trwa od 9-12 miesięcy. Natomiast obecnie często zdarza się, że osoby wtajemniczone w produkcję tradycyjnych mydeł z tego rejonu, wytwarzają je w innych krajach z uwagi na konflikt zbrojny w Syrii. Część mistrzów produkcji wyemigrowało do Europy między innymi do Francji i innych krajów jak Arabia Saudyjska, Tunezja czy Turcja i tam rozpoczęło na nowo produkcję mydła. Dlatego też na etykiecie można przeczytać, że mydło pochodzi z Francji. Niekoniecznie jak uważa wiele osób oznaczać to musi wyłącznie to, że mydło jest „podrobione” i nie jest oryginalnym produktem tylko dlatego, że nie wytwarza się go aktualnie w Syrii. Ważny w tym wszystkim jest sam proces produkcji niezmieniony od pokoleń z użyciem tych samych prostych i wysokiej jakości składników oraz wiedza i doświadczenie mistrza mydlarskiego a nie miejsce produkcji mydła.
Na co zwrócić uwagę:
- Prawdziwe mydło składa się zawsze z zaledwie kilku podstawowych składników (jw).
- W przypadku mydła Aleppo zwróć uwagę na % udział oleju laurowego.
- Mydła o najniższej zawartości oleju laurowego to mydła do cer delikatnych nie borykających się z takimi problemami jak egzema czy trądzik. Im wyższa zawartość oleju laurowego tym większe właściwości antyseptyczne.
- Mydła na bazie oliwy z oliwek zawierają antyoksydant w postaci zawartej w oliwie witaminy E.
- Wydajność mydła zazwyczaj jest większa od drogeryjnych kostek myjących ( ponieważ najczęściej sprzedawane są w większych kostkach a poza tym proces zmydlania podczas użytkowania jest wolniejszy)
- Mydło nie lubi wilgoci i dlatego warto a nawet konieczne jest zainwestowanie w odpowiednią mydelniczkę (w innym przypadku mydło rozmoknie i straci swoją zwartą i twardą konsystencję a tym samym stanie się bezużyteczne i stać się może siedliskiem dla bakterii)
Mydło dobrze dobrane i używane odwdzięczy się ładną i pozbawioną zanieczyszczeń skórą. Naturalne mydła nie są produktami szczególnie pachnącymi, raczej posiadają swoisty delikatny zapach składników naturalnych. Jeśli lubicie pachnące mydła jak ja polecam od czasu do czasu zakupić sobie mydła na bazie naturalnych olejów, ale z dodatkiem olejków eterycznych lawendy, róży, trawy cytrynowej lub takich, które najbardziej lubicie. Oczywiście jeśli nie należycie do grupy osób, których skóra reaguje alergicznie na olejki eteryczne.
Do codziennego oczyszczania ciała mydła w kostce są znacznie korzystniejsze dla skóry niż mydła w płynie. Dodatkowo do ich wytworzenia zużywa się znacznie mniej wody. Warto o tym wiedzieć.
MYDELNICZKA MA ZNACZENIE!
Bardzo ważne i nie doceniane jest używanie odpowiedniej mydelniczki. To element często pomijany, ale kluczowy, aby mydło nie rozmokło zachowując kształt i formę oraz aby tym samym nie stało się siedliskiem dla bakterii. Mydelniczka musi odprowadzać wodę. Mydło nie może pozostawać zanurzone w wodzie powinno wyschnąć do kolejnego użycia. Mydelniczka powinna mieć dziurki lub mieć surową, niepokrytą niczym powierzchnię np. glinianą, która naturalnie pochłania nadmiar wody. Może też mieć wypustki w postaci kolców wyglądających jak jeż, na których mydło spoczywa i schnie po użyciu. Z moich doświadczeń w tej materii wynika, że zdecydowanie łatwiej kupić dobre mydło niż odpowiednią mydelniczkę. Ich wybór jest ogromny – są piękne, kolorowe i w różnych formach ale niestety w większości nie spełniają swojej podstawowej funkcji. Za najlepszą mydelniczkę jaką mam zapłaciłam 2 zł, co pokazuje, że nie cena świadczy o przydatności.
CENA, czyli czy dobre mydło jest drogie…?*****
Mydła Aleppo dostępne są teraz niemal w każdej drogerii i cena ich uzależniona jest od: zawartości oleju laurowego, marży sklepu, producenta i wagi mydła. Te z zawartością 10% oleju laurowego kosztują nie więcej niż 21zł za kostkę 200g. Jeśli chodzi o tradycyjne mydła na bazie olejów naturalnych cena waha się od 15-27zł za kostkę 100 do 400g (naturalne mydło marsylskie). Na cenę (w przypadku mydeł zapachowych) może też mieć wpływ rodzaj użytego olejku eterycznego. Jednym z najdroższych i najbardziej lubianych a najczęściej stosowanych obok olejku lawendowego jest olejek różany.
MYDŁO W PŁYNIE – SŁÓW KILKA
Mydło w płynie jest przydatne w sytuacji, kiedy korzystając z łazienki/toalety nie tylko my, ale i inni myją ręce tym samym mydłem. Dozownik jest bezpieczniejszy pod względem higieny. Wybierając mydło w płynie powinniśmy kierować się tymi samymi kryteriami co przy wyborze mydła w kostce. Powinno więc być naturalne, mieć prosty skład bez zbędnej chemii. Mydło w kostce natomiast powinno być bezwzględnie używane tylko i wyłącznie przez jedną osobę ze względów higienicznych i septycznych.
KOSMETYCZNE PODRÓŻE
Podczas mojego pobytu na greckiej wyspie Corfu miałam okazje i przyjemność zwiedzić niezwykłe miejsce i zakupić na miejscu doskonałej jakości mydło. Manufaktura mydła Patounis wytwarza swoje produkty mydlarskie w tym samym miejscu od pięciu pokoleń. Produkowane są na bazie oliwy z oliwek pozyskiwanej lokalnie. Posiadają dwa certyfikaty jeden z nich to certyfikat na produkt wegański. Właściciel niezwykle miły i uśmiechnięty z radością opowiada o swojej pasji i rodzinnej tradycji warzenia mydła. Jest to miejsce wyjątkowe na mapie wyspy i warte odwiedzenia. Właśnie wtedy przekonałam się o tym jak doskonale zmywa z ciała krem z filtrem UV z czym mydło w płynie sobie nie poradziło…
Niezależnie od wielkości kostki, producenta czy jego rodzaju mydło aktualnie pozostaje podstawowym produktem do oczysczania a jego cena wydaje się być adekwatna do tego co oferuje i jak działa. Kto raz zacznie stosować naturalne mydło i pozna jego zalety najczęściej pozostaje mu wierny na zawsze. Tak jak i ja.
SŁOWNICZEK /żródło: kosmopedia.org; wikipedia/:
* Olej laurowy inaczej olej z wawrzynu szlachetnego wykazuje przede wszystkim działanie antyseptyczne, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, odnawia ochronny płaszcz hydrolipidowy skóry. Jest bardzo skuteczny w leczeniu łupieżu, wypadaniu włosów i leczeniu chorej skóry głowy. Doskonały do cery zniszczonej, suchej, wrażliwej i skłonnej do wyprysków. Łagodzi dolegliwości dermatologiczne, pomaga w walce z chorobami grzybiczymi, łuszczycą czy egzemą.
** Amifilowe czyli właściwość niektórych związków chemicznych polegająca na jednoczesnym wykazywaniu właściwości hydrofilowych (liofilowych) i hydrofobowych (liofobowych);
Hydrofilowe- skłonność cząsteczek chemicznych do łączenia się z wodą;
Hydrofobowe- skłonność cząsteczek chemicznych do odpychania od siebie cząsteczek wody.
***Laurylosiarczan sodu (SLS) to środek powierzchniowo czynny stosowany w produktach myjących i czyszczących, takich jak szampony, żele pod prysznic czy pasty do zębów, ze względu na jego właściwości myjące i pianotwórcze. Może jednak podrażniać skórę i błony śluzowe, zwłaszcza u osób wrażliwych, dlatego w przypadku wrażliwej skóry zaleca się stosowanie łagodniejszych alternatyw, takich jak laurylosiarczan sodu etoksylowany (SLES).
*****Wszystkie podane ceny (uśrednione) aktualne na luty 2026r.
*Zdania co do tego na ile mydło narusza barierę hydrolipidową skóry są podzielone. Pewne źródła donoszą, że nasza bariera hydrolipidowa wraca do równowagi po 20 minutach od użycia mydła inne, że proces trwa nawet do 2h. Nie ma też pewności co do tego na ile inne produkty myjące dostępne na rynku nie naruszają tej bariery. Tym bardziej syndet zalecany jako „zdrowa alternatywa” dla mydła. Polecam lekturę kolejnego wpisu o mydłach.
Korektor: Sabinka